|
ضرورت وجودی دفتر مرکزی مشاوره از منظر برخی از
مدیران صاحب نظر مراکز مشاوره دانشجویی
دکتر عبدالله
شفیع آبادی
استاد مشاوره و مدیر علمی مرکز مشاوره دانشجویی
دانشگاه علامه طباطبایی
دکتر پرویز
آزاد فلاح
استادیار گروه روانشناسی و رئیس مرکز مشاوره
دانشگاه تربیت مدرس
دکتر رحمت
اله نورانی پور
دانشیار و رئیس مرکز مشاوره دانشگاه شهید بهشتی
در این بخش نقطه نظرات چند تن از صاحبنظرانی که
در عین حال هرکدام مسئولیت هدایت یکی از مراکز
مشاوره دانشجویی را عهده دار هستند، ارایه می شود.
ترتیب ارایه نقطه نظر صرفا بر اساس تاریخ دریافت
مطالب می باشد.
دکتر عبدالله
شفیع آبادی
استاد مشاوره و مدیر علمی مرکز مشاوره دانشجویی
دانشگاه علامه طباطبایی
دکتر عبدالله شفیع
آبادی ، به عنوان یکی از صاحب نظران برجسته رشته
مشاوره و یکی از طراحان اولین آیین نامه تشکیل
مراکز مشاوره دانشجویی دانشگاهها ، در خصوص ضرورت
وجودی حوزه ستادی مراکز مشاوره دانشجویی ( دفتر
مرکزی مشاوره ) می نویسند:
برای برقراری
هماهنگی بین مراکز مشاوره دانشجویی دانشگاهها و
نیز ارایه رهنمودهای علمی و نیز نظارت بر فعالیت
های آنها وجود سازمانی در وزارت خانه ضروری است.
در غیر اینصورت فعالیتهای مشاوره ای دانشگاهها
(خصوصا دانشگاه های رشته های فنی و غیرعلوم
انسانی ) بسیار متنوع و پراکنده و بعضا غیرعلمی
خواهد بود. البته لازم به توضیح است که در سازمان
مرکزی مشاوره دانشجویی وابسته به وزارت خانه باید
اعضای متخصص در مشاوره با شرح وظایف مشخصی بکار و
انجام امور محوله مشغول شوند.
دکتر پرویز آزاد فلاح
استادیار گروه روانشناسی و رئیس مرکز مشاوره
دانشگاه تربیت مدرس
دکتر آزادفلاح
استادیار ، مدیر گروه روانشناسی ،مسئول مرکز
مشاوره دانشگاه تربیت مدرس و عضو شورای برنامه
ریزی تخصصی دفتر مرکزی مشاوره که با برنامه ها و
نیز مسایل این دفتر از نزدیک آشنا می باشند در
خصوص ضرورت وجود دفتر مرکزی مشاوره می نویسند:
ارتقاء بهداشت رواني
در فضاي دانشگاه در مقايسه با بسياري از چهارچوب
هاي سازماني ديگر ، از اهميت ويژهاي برخوردار
است. اين اهميت از يكسو از اين واقعيت نشأت
ميگيرد كه دانشگاه فضاي سرمايهگذاري در مورد نسل
آيندهساز كشور است و از سوي ديگر ، اگر دانشگاه
را مهد آموزش و پرورش تلقي نماييم ، بدون تأمين و
تسري سلامت رواني در سازمان دانشگاه و عناصر
انساني آن ، اين امر تحققپذير نيست. دفتر مركزي
مشاوره وزارت علوم از اين جهت مسئوليت خطيري براي
برنامهريزي ، هدايت و هماهنگسازي تلاشهايي كه
در اين مسير صورت ميگيرد ، به عهده دارد. شايد در
يك ارزيابي سادهانگارانه اين انديشه به ميان آيد
كه چون اين مسئوليت از عهدة مراكز مشاوره مستقر در
دانشگاهها بر ميآيد ، اساساً فلسفه وجودي اين
دفتر نيز همچون برخي از دفاتر و يا مديريتهاي
وزارت علوم قابل تأمل و ترديد است.
اما دقت نظر و
ارزيابي فارغ از سوگيري در مورد ماهيت اين دفتر
تفاوتهاي ويژهاي را به ميان ميآورد ، كه ضرورت
حفظ و توسعه آن را دو چندان ميسازد. به رغم آنكه
خدمات تخصصي در گسترة بهداشت رواني سودمندي
ترديدناپذيري به همراه دارد ، ارائه نادرست اين
تلاشها عواقبي به مراتب زيانبارتر از فقدان آنها
در پي خواهد داشت. متأسفانه نميتوان با اطمينان
در مورد بلوغ و پختگي رضايتبخش بسياري از مراكز
مشاوره دانشگاهي نظر داد. تعداد قابل توجهي از اين
مراكز هنوز توسط افرادي اداره ميشوند كه تخصص
لازم در زمينه مديريت راهبردي بهداشت رواني در
دانشگاهها را ندارند. برخي از دانشگاهها به جهت
ماهيت خود فاقد دپارتمانهاي تخصصي در حوزه بهداشت
رواني هستند و در پارهاي از دانشگاهها نيز ارتباط
بين گروه علمي و مركز مشاوره بسيار کمرنگ است. از
اين جهت حضور يك ستاد مركزي كه در امر سياستگذاري
كلي ، راهبري كارشناسي ، هماهنگي در برنامهها
براساس اولويتهاي موجود و تلاش در بازآموزي پرسنل
و گسترش توانمنديهاي مراكز مشاوره گام بردارد ،
ضرورتي اجتنابناپذير است.
همانگونه كه
اشاره شد ، خدمات تخصصي در حوزه بهداشت رواني از
لحاظ ماهيت در مقايسه با بسياري از مقولههاي ديگر
كه نهادهاي مسئولي در وزارت علوم و يا دانشگاهها
دارند ، متفاوت است. در اين مقوله خدمات برگرفته
از دانش و مهارت علمي است و بنابراين دقت و نظارت
دراعمال شايسته آن و ارتقاء جنبههاي تخصصي آن ،
حركت پويايي است كه نميتوان نقطه پاياني براي آن
در نظر گرفت.
دکتر رحمت اله
نورانی پور
دانشیار و رئیس مرکز مشاوره دانشگاه شهید بهشتی
دکتر نورانی پور
دانشیار و رئیس مرکز مشاوره دانشگاه شهید بهشتی ،
یکی از صاحب نظران باسابقه مشاوره که از سال 1372
تا 1376 مسئولیت دفتر مرکزی مشاوره را بر عهده
داشته و ریاست اولین هیات مدیره انجمن مشاوره
ایران از جمله سوابق علمی ایشان می باشد در خصوص
ضرورت وجودی دفتر مرکزی مشاوره می نویسند:
امروزه روشن و معلوم
شده است كه داشتن تفكر علمي و تحقيقاتي ، توليد
علم و فناوري، اداره امور كشور توسط دانشمندان و
متخصصان در رشتههاي متنوع و گوناگون علمي كليد
پيشرفت ، تعالي ، بالندگي و در نتيجه اقتدار سياسي
، اقتصادي ، نظامي ، فرهنگي، رشد اخلاقي هر جامعه
و رفاه مادي و معنوي افراد آن جامعه است. تحقق بخش
اعظم اين اهداف مهم از طريق فعاليتهاي آموزشي ،
تحقيقاتي و فرهنگي دانشگاهها انجام ميشود. لذا
دانشجويان و مؤسسات آموزش عالي از افراد ارزنده و
نخبگان هر جامعه محسوب ميشوند.
دانشجويان
بزرگسالاني هستند كه با سنين مختلف ، فرهنگهاي
گوناگون ، وضعيت تأهل متفاوت از هر دو جنس بخشي از
ارزندهترين سالهاي دوران بزرگسالي خود را در
دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي به تحصيل علم و
دانش و كسب تجربيات و مهارتهاي لازم براي ورود به
عرصه زندگي مسئولانه براي انجام وظايف فردي ،
خانوادگي ، شغلي ، اجتماعي و فرهنگي ميگذرانند
تعداد قابل توجهي از دانشجويان در هنگام ورود به
دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي با مشكلات عاطفي ،
روابط بين فردي، درون فردي ، رفتاري ، سازگاري و
خانوادگي دست به گريبان هستند. پس از ورود به
دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و رويدادهاي بعدي
زندگي در دانشگاه ( آشنايي و مجالست و معاشرت با
افراد داراي فرهنگهاي گوناگون ، دوري از خانه و
خانواده ، تحصيل هر دو جنس در كنار هم در دانشگاه
، تحولات شناختي تحت تأثير محيط دانشگاه ، عدم
استعداد يا علاقه به رشته تحصيلي منتخب ، واردشدن
در عرصه فعاليتهاي اجتماعي ، سياسي ، فرهنگي و
... ) دانشجويان با مشكلات تحصيلي ، شغلي ، معيشتي
، رشدي ، رفتاري ، عاطفي ، درون فردي ، ازدواج ،
زناشويي ، خانوادگي ، ارتباطي ، جنسي و اعتياد
روبرو ميشوند.
با توجه به اهميت
و نقش آموزش عالي و فعاليتهاي آن در زندگي فردي ،
اجتماعي ، فرهنگي و حساسبودن اين مرحله از زندگي
و عمر لازم است در دانشگاهها علاوه بر فعاليتهاي
آموزشي و پژوهشي و فرهنگي خدماتي وجود داشته باشد
تا دانشجويان را در نيل به موفقيت و پيشرفت تحصيلي
، انتخابها و تصميمگيريهاي سنجيده ،
بهرهبرداري بهينه و احسن از قابليتها ،
استعدادها و توانمنديها و علايق شخصي و منابع و
امكانات آموزش عالي و جامعه ، برخوردهاي مؤثر و
ثمربخش و منطقي در موقعيتهاي مختلف و در نتيجه
سازگاري با زندگي و پيشگيري و حل مشكلاتشان ياري
دهند. برهمين اساس بوده است كه مراكز خدمات
مشاورهاي از سال 1368 تاكنون در دانشگاهها ايجاد
گرديده و توسعه يافته و اقدامات مفيد و مؤثري در
رشد دانشجويان ، پيشگيري از مشكلات و گرفتاريهاي
آنان و كمك به حل مشكلات و تأمين بهداشت رواني
ايشان بعمل آورده است.
دفتر مركزي
مشاوره دانشجويي وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري هم
از سال 1375 به منظور برنامهريزي ، ساماندهي ،
هدايت فعاليتها و ارزيابي از ارائه خدمات مشاوره
و بهداشت رواني در دانشگاهها تأسيس گرديد و تاكنون
اقدامات ارزنده و مفيدي در توسعه كمي و بهبود كيفي
خدمات مشاورهاي و بهداشت رواني در دانشگاهها و
مؤسسات آموزش عالي انجام داده است. بنابراين بقا و
ادامه فعاليتهاي آن به دلايل زير از اهميت فراوان
برخوردار است :
1.
كمك به برنامهريزي و ساماندهي خدمات مشاورهاي ،
بهداشت رواني و مددكاري در دانشگاهها
2. فراهمكردن
تجهيزات و خدمات پشتيباني براي تسهيل ارائه خدمات
مشاورهاي بهداشت رواني در دانشگاهها
3. فراهمكردن
نرمافزارهاي مناسب براي بالابردن كيفيت خدمات
مشاوره و بهداشت رواني در دانشگاهها
4. برنامهريزي و
اجراي فعاليتهاي دانشافزايي و به روز كردن دانش و
تجربه متخصصان بهداشت رواني مراكز خدمات مشاورهاي
دانشگاهها
5. ارزيابي از
ثمربخشي و كارآمدي فعاليتها و اقدامات مراكز
خدمات مشاورهاي دانشگاهها و ارائه راهكارهاي لازم
براي توسعه كمي و بهبود كيفي اينگونه خدمات در
دانشگاهها
------------------------------------
-
دکتر نورانی پور در خصوص
نقش و جایگاه مراکز مشاوره دانشجویی در
دانشگاهها مقاله ای تحت عنوان "
مشاوره دانشجویی به عنوان خدمتی اساسی در
جهت رشد، پیشرفت و موفقیت دانشجویان"
به رشته تحریر در آورده است که در" تازه
ها و پژوهشهای مشاوره –
فصلنامه علمی – پژوهشی انجمن مشاوره ایران – بهار و تابستان 1379- جلد 2 – شماره 5 و 6" چاپ شده است. مطالعه این
مقاله به کارشناسان مراکز مشاوره دانشجویی
توصیه می شود.
دکتر عبدالله
شفیع آبادی
استاد مشاوره و مدیر علمی مرکز مشاوره دانشجویی
دانشگاه علامه طباطبایی
دکتر پرویز
آزاد فلاح
استادیار گروه روانشناسی و رئیس مرکز مشاوره
دانشگاه تربیت مدرس
دکتر رحمت
اله نورانی پور
دانشیار و رئیس مرکز مشاوره دانشگاه شهید بهشتی
ابتدای صفحه |
